Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ?

Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ là câu hỏi đang khiến cả thế giới băn khoăn. Ngày càng có nhiều trẻ em mắc hội chứng tự kỷ, tuy nhiên liệu pháp chữa trị triệt để hội chứng này thì chưa hề có. Giải pháp duy nhất và được xem là đặc biệt có hiệu quả đối với trẻ tự kỷ chính là can thiệp sớm, hỗ trợ trẻ hòa nhập với cộng đồng. Nếu làm tốt phương pháp này thì trẻ có thể khắc phục 80-90% biểu hiện tự kỷ, có thể tham gia vào các hoạt động học tập, vui chơi như bạn bè cùng trang lứa.

Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ đang là vấn đề của cả thế giới
Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ đang là vấn đề của cả thế giới

Để trả lời chính xác nhất cho câu hỏi “Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ”, các bậc phụ huynh cần nắm rõ những biểu hiện của căn bệnh này. Rất nhiều trẻ bị đánh giá sai về tình trạng cơ thể, không hẳn xuất hiện 1-2 dấu hiệu giống với hội chứng tự kỷ mà có thể kết luận “trẻ bị tự kỷ”. Trái lại, có những trẻ đã xuất hiện một số biểu hiện của hội chứng này nhưng lại không rõ ràng, khiến cho cha mẹ nghĩ “con mình hoàn toàn bình thường”.

Do đó, cha mẹ cần có kiến thức nhất định về trẻ tự kỷ, nói đúng hơn là hiểu biết sâu sắc về các triệu chứng của tự kỷ. Có như vậy quá trình can thiệp sớm và giáo dục trẻ hòa nhập mới thật sự thu được kết quả.

Cha mẹ cần nhận biết những dấu hiệu của trẻ tự kỷ từ sớm
Cha mẹ cần nhận biết những dấu hiệu của trẻ tự kỷ từ sớm

Tự kỷ là gì?

Theo thống kê năm 2016 cho biết: Tại Việt Nam đang có hơn 200.000 người đang mắc chứng bệnh tự kỷ trên tổng số gần 90 triệu dân và hiện con số này vẫn tăng lên hàng ngày với tốc độ nhanh chóng. Tự kỷ là tên gọi một hội chứng khi trẻ có những khiếm khuyết trong việc tương tác với xã hội, giao tiếp với mọi người xung quanh và khó có thể kiểm soát được hành vi, ngôn ngữ, cảm xúc của mình. Hội chứng thường khởi phát sớm khi trẻ trước 3 tuổi và có thể kéo dài suốt đời.

Nguyên nhân dẫn tới chứng tự kỷ là gì?

Hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm được ra nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng tự kỷ này. Nhưng có một số nhận định cho rằng có thể là:

  • Do rối loạn của bộ gene. Hầu hết các nhà nghiên cứu tin rằng có một vài bộ gen nhất định khiến trẻ có nguy cao bị rối loạn phổ tự kỷ cao hơn các đứa trẻ khác. Ngoài ra rối loạn phổ tự kỷ ít nhiều cũng có liên quan đến yếu tố gia đình. Ví dụ như: một đứa trẻ bị tự kỷ cũng có thể có anh/chị/em cũng bị tự kỷ. Các trường hợp cặp sinh đôi cùng bị tự kỷ cũng rất thường gặp ở ngoài.
  • Do yếu tố môi trường không thuận lợi làm tăng nguy cơ trẻ bị tự kỷ như hóa chất độc hại, ô nhiễm môi trường, bị gia đình bỏ mặc không quan tâm chăm sóc trẻ…
  • Hoặc trong quá trình mang thai, người mẹ thường xuyên tiếp xúc với những chất kích thích có hại cho trẻ như thuốc lá, rượu bia, ma túy,.. cũng làm tăng cao nguy cơ khiến trẻ bị tự kỷ.
Trẻ tự kỷ cần được can thiệp sớm và giáo dục hòa nhập với cộng đồng
Trẻ tự kỷ cần được can thiệp sớm và giáo dục hòa nhập với cộng đồng

Các dấu hiệu nhận biết trẻ bị tự kỷ

Mỗi đứa trẻ đều có khả năng phát triển theo một nhịp độ riêng, có trẻ nhanh và cũng có trẻ chậm nhưng không phải trẻ nào phát triển chậm cũng đều bị tự kỷ. Vì vậy, phụ huynh nên cân nhắc  kỹ xem trẻ có khả năng cao bị tự kỷ hay không nếu nhận thấy một số dấu hiệu cụ thể sau đây:

  • Trẻ không bập bẹ được âm tiết nào hay không tạo được điệu bộ nào như chỉ chỏ hoặc vỗ tay, vẫy tay… dù bé đã 12 tháng tuổi.
  • Không tự nói được những cụm từ ngắn gồm 2 chữ (không phải chỉ là lặp lại theo người lớn) mặc dù được 24 tháng tuổi.
  • Trẻ mất kỹ năng ngôn ngữ và xã hội (ở bất kì độ tuổi nào)

Khi thấy bé đang phát triển chậm hơn bình thường và trẻ có những dấu hiệu nêu trên, mọi người nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ.

Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ?

Hiện nay, chứng tự kỷ vẫn không thể chữa khỏi hoàn toàn. Xong, trẻ bị tự kỷ nhẹ thì sự phát triển của trẻ vẫn có thể diễn ra tương đối bình thường cũng như có thể hòa nhập với cộng đồng nếu như được phát hiện, kiểm tra và can thiệp sớm. Còn ở các trường hợp bị nặng hơn thì cần có thêm các liệu pháp can thiệp, chăm sóc khác để có thể giúp bé cải thiện phần nào kỹ năng giao tiếp hơn. Các liệu pháp can thiệp bao gồm:

Liệu pháp điều trị hành vi (Behavioral Analysis – ABA):

Đây là một phương pháp tiếp cận khoa học được áp dụng rộng rãi trong điều trị bệnh tự kỷ giúp trẻ cải thiện được nhiều mặt như: giao tiếp, khả năng tự phục vụ, nhận thức, tương tác với mọi người,… Phương pháp này giúp trẻ loại bỏ được những hành động tiêu cực và khuyến khích các hành động tích cực.

Liệu pháp ngôn ngữ:

Liệu pháp ngôn ngữ giúp trẻ cải thiện được tình trạng rối loạn ngôn ngữ, giúp trẻ hiểu cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ hình thể.

Liệu pháp điều chỉnh giác quan:

Các bé mắc chứng tự kỷ thường rất nhạy cảm với thính giác, vị giác, thị giác, cảm giác hoặc mùi hương giống như tình trạng rối loạn tiến trình giác quan. Ví dụ, bé có thể cảm thấy bị sợ hãi, lo lắng khi nghe thấy tiếng chuông báo động hoặc ở trong bóng tối.

Hướng dẫn kỹ năng xã hội:

Trẻ bị tự kỷ thường gặp khó khăn trong việc giao tiếp và tương tác với người khác. Vì vậy, cần phải hướng dẫn cho trẻ kỹ năng này. Đặc biệt là ở các bậc phụ huynh, bố mẹ dành nhiều thời gian để vui chơi, tương tác, giao tiếp với trẻ để giúp trẻ điều chỉnh được cảm xúc và kỹ năng xã hội.

Phương pháp sử dụng thuốc:

Hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị cho hội chứng tự kỷ nhưng bác sĩ có thể cho trẻ sử dụng một số loại thuốc để giảm các triệu chứng liên quan tới tự kỷ như rối loạn giấc ngủ, động kinh, lầm lì, kém tập trung, hung hăng và có hành vi tự hủy hoại,…Với mỗi biểu hiện khác nhau thì thuốc điều trị của các bé cũng sẽ khác nhau. 4 nhóm thuốc thường được sử dụng là:

  • Thuốc chống trầm cảm
  • Thuốc chống loạn thần
  • Thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý
  • Thuốc điều trị rối loạn giấc ngủ

Tuy nhiên, các nhóm thuốc này cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ nghiêm trọng. Do đó, chỉ nên cho bé sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Bên cạnh đó, bạn cũng cần đưa trẻ đến bác sĩ khám định kỳ sức khỏe của bé để xem tác dụng của thuốc có hiệu quả tốt với bé hay có xảy ra những tác động không tốt cho bé và cần dừng sử dụng thuốc không.

Nếu được can thiệp đúng thời điểm vàng, khả năng hòa nhập của trẻ là 80-90%
Nếu được can thiệp đúng thời điểm vàng, khả năng hòa nhập của trẻ là 80-90%

Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ không còn là vấn đề của các bậc phụ huynh có con bị mắc hội chứng này, mà là vấn đề của toàn xã hội, nhất là số lượng trẻ bị tự kỷ ngày càng gia tăng. Để điều trị dứt điểm căn bệnh này, gia đình, giáo viên và bản thân trẻ phải có sự hợp tác và nỗ lực hết mình. Quá trình này không diễn ra ngày 1, ngày 2 mà sẽ theo suốt trong cuộc đời của trẻ.

Can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập đối với trẻ tự kỷ nên được thực hiện từ sớm, ngay khi phát hiện những dấu hiệu đầu tiên của hội chứng tự kỷ. Can thiệp càng sớm thì hiệu quả càng cao, trẻ tự kỷ sẽ có cơ hội hòa nhập 80-90%. Nếu để qua giai đoạn vàng của trẻ (tức là thời điểm lý tưởng nhất để thực hiện các biện pháp can thiệp), thì bản thân trẻ sẽ gặp những hậu quả nặng nề do hội chứng tự kỷ gây ra như: rối loạn hành vi và nhận thức, giao tiếp khó khăn, ngôn ngữ bị hạn chế,…

Khóa học “Can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập đối với trẻ khuyết tật trí tuệ và trẻ tự kỷ” được tổ chức tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương, nhằm hướng dẫn các bậc phụ huynh cách chăm sóc và giáo dục tốt nhất với trẻ tự kỷ. Khóa học sẽ giúp bạn giải đáp câu hỏi bấy lâu nay “Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ”.

Thông tin khóa học, bạn vui lòng truy cập đường dẫn sau:

Khóa học “Can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập với trẻ khuyết tật và trẻ tự kỷ”

>> Xem thêm:

Dấu hiệu trẻ tự kỷ nhẹ cha mẹ không nên bỏ qua