Đổi mới công tác quản lý trường mầm non. Quản lý trường mầm non gồm những công việc gì?

Quản lý trường mầm non trong thời đại mới đặt ra thách thức với các nhà quản lý, làm thế nào để thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong xã hội đồng thời phát triển nhà trường bền vững cả về chất lượng và số lượng trẻ theo học.

Trường mầm non được xem là tổ chức xã hội có kết cấu hoàn chỉnh, bao gồm các bộ phận chức năng và phân công nhiệm vụ rõ ràng. Nhiệm vụ chính yếu của trường mầm non là thực hiện công tác chăm sóc giáo dục trẻ, tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần, đóng góp công sức vào công cuộc đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trong thời đại mới. Đổi mới công tác quản lý trường mầm non đặt ra thách thức với nhà quản lý, trong việc giữ vững truyền thống tốt đẹp của nhà trường nhưng không ngừng cải tiến nâng cao về mặt chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ em.

Hoạt động quản lý trường mầm non ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, quyết định vị thế và danh tiếng của nhà trường trong xã hội. Hoạt động này cần đảm bảo tính nguyên tắc, khoa học, phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi về tâm lý và vật chất cho các bên liên quan. Có như vậy, quá trình đổi mới công tác quản lý trường mầm non mới tạo ra chất lượng thực thụ và được xã hội đánh giá cao.

Đổi mới công tác quản lý trường mầm non là nhiệm vụ cấp thiết
Đổi mới công tác quản lý trường mầm non là nhiệm vụ cấp thiết

Vị trí, tính chất, nhiệm vụ của trường mầm non

Vị trí của trường mầm non

Trường mầm non là đơn vị cơ sở của bậc giáo dục mầm non thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Đây là khâu đầu tiên của quá trình giáo dục thường xuyên cho mọi người. Trường mầm non có vị trí quan trọng: xây dựng cơ sở ban đầu cho việc hình thành, phát triển nhân cách và chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ em bước vào trường phổ thông.

Chất lượng quản lý trường mầm non ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường.

Tính chất của trường mầm non

Trường mầm non thực hiện việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ.

Giáo dục trẻ em ở trường mầm non mang tính chất giáo dục gia đình, quan hệ giữa cô và trẻ em vừa mang tính thầy trò vừa mang tình mẫu tử. Việc giáo dục trẻ được tiến hành mọi lúc, mọi nơi trong mọi sinh hoạt và hoạt động hằng ngày của trẻ; trẻ học mà chơi – chơi mà học.

Trường mầm non được tổ chức trên cơ sở tự nguyện với sự hỗ trợ của Nhà nước, của nhân dân và các lực lượng xã hội về vật chất cũng như tinh thần. Ngày nay, để đáp ứng nhu cầu của xã hội, trường mầm non được tổ chức theo các loại hình công lập, bán công, dân lập, tư thục. Dù ở loại hình nào cũng đều chịu sự quản lý Nhà nước, của các cơ quan quản lý giáo dục theo sự phân công phân cấp.

Nhiệm vụ quản lý trường mầm non

Một là: Tổ chức chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ em theo mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non hiện hành.

Hai là: Quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và trẻ em gửi vào trường.

Ba là: Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính của trường mầm non theo quy định của Pháp luật.

Bốn là: Kết hợp chặt chẽ với gia đình, các tổ chức và các cá nhân trong hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ em.

Năm là: Tuyên truyền hướng dẫn kiến thức nuôi dạy trẻ trong các bậc phụ huynh và cộng đồng.

Sáu là: Tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia vào các hoạt động xã hội.

Tổ chức bộ máy trường mầm non

Cơ cấu tổ chức bộ máy trường mầm non bao gồm các thành phần như sau:

– Hệ thống bộ máy lãnh đạo và quản lý;

– Hệ thống các tổ chức chuyên môn;

– Các tổ chức tham mưu tư vấn;

– Các tổ chức phối hợp;

Phát triển chương trình giáo dục mầm non một cách toàn diện
Phát triển chương trình giáo dục mầm non một cách toàn diện

Hệ thống bộ máy lãnh đạo và quản lý trường mầm non

Tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam trong trường mầm non lãnh đạo nhà trường và hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật.

1. Ban giám hiệu

Gồm hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng.

– Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận.

– Hiệu trưởng phải được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý trường mầm non.

– Phó hiệu trưởng là những người giúp việc cho hiệu trưởng, nhiệm vụ của họ do hiệu trưởng phân công.

– Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng được lựa chọn từ trong số giáo viên có tín nhiệm về chính trị, đạo đức chuyên môn.

2. Hệ thống các tổ chuyên môn

Trong trường mầm non có thể có những tổ chuyên môn như sau:

– Tổ giáo viên nhà trẻ.

– Tổ giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo (3-4 tuổi).

– Tổ giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi).

– Tổ giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo lớn (5-6 tuổi).

– Tổ nuôi dưỡng.

– Tổ hành chính quản trị.

Tổ chuyên môn phải có từ 3 người trở lên, nếu dưới 3 người thì lập tổ ghép. Mỗi tổ chuyên môn có 1 tổ trưởng do hiệu trưởng chỉ định. Tổ trưởng chịu trách nhiệm điều khiển hoạt động của tổ chuyên môn và phân công tổ viên thực hiện các nhiệm vụ, báo cáo tình hình chuyên môn cho tổ trưởng.

Tổ trưởng tổ chuyên môn phải là giáo viên, chuyên môn giỏi, có tinh thần trách nhiệm và ý thức tổ chức kỷ luật. Biết điều hành công việc trong tổ, biết tập hợp động viên các tổ viên làm việc có kỷ cương. Thực sự giúp hiệu trưởng quản lý tốt các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ.

Các tổ chức tư vấn trong trường mầm non

1. Hội đồng sư phạm

Hội đồng sư phạm là tổ chức tư vấn quan trọng nhất của Hiệu trưởng, có trách nhiệm nghiên cứu, thảo luận và đề xuất những biện pháp nhằm giải quyết các vấn đề do thực tiễn hoạt động giáo dục của nhà trường đề ra.

Trong thời kỳ đổi mới, công tác giáo dục mầm non hiện nay, hội đồng sư phạm là nơi giúp nhà trường thực hiện dân chủ hóa quá trình giáo dục, đa dạng hóa các hình thức và phương pháp giáo dục phù hợp có hiệu quả.

2. Hội đồng thi đua và khen thưởng

Hội đồng thi đua và khen thưởng do Hiệu trưởng làm chủ tịch và gồm các thành viên đại diện cho công đoàn, đoàn thanh niên, chi hội phụ nữ (nếu trường thuộc khu vực nông thôn) và tổ trưởng các tổ chuyên môn trong trường.

Hội đồng giúp hiệu trưởng động viên phong trào thi đua, tổ chức đăng ký thi đua, đúc rút và tổng kết kinh nghiệm, tổ chức sơ kết và tổng kết thi đua, tổ chức xét chọn và đề nghị khen thưởng những sáng kiến kinh nghiệm có giá trị, những cá nhân – tập thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

3. Hội đồng kỷ luật

Là tổ chức tư vấn vừa có tính chất hành chính vừa mang tính chất giáo dục. Hội đồng chỉ họp khi có các vụ việc vi phạm cần xử lý kịp thời.

Nhìn chung các tổ chức tham mưu – tư vấn không hoạt động thường xuyên mà chỉ họp định kỳ theo quy định hoặc họp bất thường do hiệu trưởng triệu tập. Do vậy, việc lựa chọn các thành viên tham gia vào các hội đồng này phải chặt chẽ, đảm bảo là những thành viên có đủ trình độ để tham mưu cho hiệu trưởng trong công tác lãnh đạo, quản lý cụ thể.

Hệ thống các tổ chức phối hợp

1. Công đoàn giáo dục ở trường mầm non

Công đoàn giáo dục là tổ chức chính trị, nghề nghiệp của cán bộ giáo viên trong trường, được tổ chức theo nguyên tắc tự nguyện.

Công đoàn giáo dục ở trường mầm non hoạt động theo Luật công đoàn và sự chỉ đạo của Công đoàn; có đại diện tham gia các tổ chức như Hội đồng sư phạm, Hội đồng thi đua và khen thưởng, Hội đồng kỷ luật theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công đoàn ngành.

2. Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị, giáo dục của cán bộ giáo viên đang ở lứa tuổi thanh niên. Đoàn hoạt động theo quy định của Điều lệ Đoàn và dưới sự lãnh đạo trực tiếp của chi bộ Đảng cộng sản Việt Nam ở trường. Đoàn có nhiệm vụ giáo dục đoàn viên cùng nhà trường thực hiện đúng đắn mọi nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ.

3. Hội cha mẹ học sinh (hội phụ huynh)

Các tổ chức quần chúng trong trường hoạt động trên cơ sở phối hợp với chính quyền nhà trường theo quan hệ bình đẳng với hình thức hoạt động là các hội nghị liên tịch, thống nhất, phối hợp các tác động, tăng cường tính chất quần chúng, tính chất xã hội hóa công tác giáo dục mầm non.

Quản lý cơ sở vật chất của trường mầm non
Quản lý cơ sở vật chất của trường mầm non

Một số kinh nghiệm tổng quát về công tác quản lý trường mầm non

1) Công tác quản lý chỉ đạo phải xuất phát từ mục tiêu giáo dục và quán triệt các quan điểm giáo dục của Đảng, chủ trương nhiệm vụ của ngành.

2) Xây dựng cơ cấu tổ chức và phân công lao động hợp lý. Xác định đúng đắn trách nhiệm của cá nhân đối với công việc.

3) Phải kế hoạch hóa mọi hoạt động trong nhà trường đảm bảo sự ổn định và phát triển của trường trong từng năm học.

4) Chăm lo xây dựng đội ngũ giáo viên có tinh thần kỷ luật, có ý thức trách nhiệm và có tiềm lực thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn.

5) Tổ chức khoa học lao động quản lý: Nghiên cứu, áp dụng các phương pháp quản lý khoa học, tạo điều kiện làm việc tối ưu cho mọi thành viên trong nhà trường, bộ mặt nhà trường luôn sạch đẹp ngăn nắp, hiệu trưởng sử dụng hợp lý thời gian lao động của mình và tổ chức nơi làm việc khoa học,…

6) Trong nhà trường mọi hoạt động cần được quy chế hóa, được đưa vào nề nếp. Nhiều quản lý cho rằng: việc quy chế hóa, nề nếp các hoạt động trong nhà trường là việc tạo ra một trình độ văn hóa của hoạt động sư phạm.

7) Coi trọng công tác kiểm tra nội bộ. Hiệu trưởng buông lỏng công tác kiểm tra coi như buông lỏng công tác quản lý nhà trường.

8) Hiệu trưởng cần kết hợp chặt chẽ việc nghiên cứu thực tiễn và quản lý chỉ đạo; phát hiện, giải thích, phổ biến và áp dụng các kinh nghiệm quản lý, kinh nghiệm giáo dục tiên tiến.

9) Xây dựng bầu không khí tâm lý thuận lợi trong tập thể sư phạm. Ngày nay tâm lý xã hội đã khẳng định rằng: một trong những điều kiện quan trọng của sự sáng tạo và sức khỏe của nhà giáo là bầu không khí tâm lý thuận lợi trong tập thể sư phạm.

10) Biết huy động cộng đồng xã hội tham gia vào sự nghiệp giáo dục mầm non nhằm hiện thực hóa phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm giáo dục”.

11) Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ cán bộ giáo viên để đảm bảo hoàn thành có chất lượng mọi mặt công tác trong nhà trường.

12) Bảo đảm thông tin 2 chiều kịp thời, đầy đủ, chính xác.

13) Thường xuyên cải tiến công tác quản lý để nâng cao hiệu quả chỉ đạo các hoạt động trong trường.

14) Hiệu trưởng không chỉ biết làm “việc đúng” mà cần hơn là biết làm “đúng việc” theo chức trách bổn phận của mình.

Không ít người thắc mắc: Quản lý trường mầm non gồm những công việc gì? Nếu công tác quản lý trường mầm non chỉ diễn ra trên phương diện hành chính – tổ chức bộ máy nhân sự, thì chắc hẳn hãy còn thiếu sót rất nhiều.

Nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non
Nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non

Công tác quản lý tài chính trong trường mầm non, quản lý phát triển chương trình giáo dục mầm non, quản lý nhân sự trong trường mầm non có tầm quan trọng nhất định, không chỉ quyết định chất lượng, hiệu quả của việc chăm sóc giáo dục trẻ, mà còn tạo điều kiện vững chắc để nhà trường củng cố hoạt động nội bộ, phát triển tiến bộ cùng với thời đại.

Đổi mới công tác quản lý trường mầm non cần dựa trên cơ sở thực tiễn của nhà trường như trang thiết bị vật chất, đội ngũ nhân sự, tiềm lực tài chính, mục tiêu theo đuổi,… cũng như xu hướng phát triển chung của thời đại. Công tác đổi mới này không của riêng lãnh đạo hay những người nắm giữ vai trò quản lý trường mầm non, mà thuộc về tất cả giáo viên, cán bộ, nhân viên làm việc trong trường mầm non.

Xã hội ngày càng đi lên, do đó hoạt động quản lý giáo dục mầm non cũng cần có sự thay đổi nhất định, sao cho phù hợp với nội tại của nhà trường, vừa có tính mới để đáp ứng nhu cầu giáo dục tiến bộ của xã hội. Kiến thức quản lý giáo dục mầm non nói chung, quản lý trường mầm non nói riêng được chia sẻ tại Blog Nuôi dạy trẻ. Người giữ trọng trách quản lý trường mầm non, giáo viên mầm non, những người làm việc trong lĩnh vực giáo dục mầm non hoặc có ý định mở trường mầm non có thể truy cập website https://nuoidaytre.com.vn để tham khảo thông tin hữu ích.