Dinh dưỡng là gì? Vì sao cơ thể cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng?

Dinh dưỡng là gì?
Dinh dưỡng là gì?

Dinh dưỡng là gì, vì sao cơ thể cần được hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng,… câu trả lời có tại Blog Nuôi dạy trẻCon người cần có chất dinh dưỡng để tồn tại và phát triển. Vậy dinh dưỡng là gì? Hãy đọc bài viết dưới đây để tìm hiểu về các chất dinh dưỡng thiết yếu, và lý do tại sao dinh dưỡng quan trọng với cơ thể đến vậy.

Dinh dưỡng là gì?

Chất dinh dưỡng là các hợp chất tốt cho sức khỏe có trong thực phẩm. Vì cơ thể con người không thể tự tổng hợp được các chất dinh dưỡng nên chúng ta cần phải được lấy cung cấp chất dinh dưỡng từ việc ăn uống. Chất dinh dưỡng được cơ thể sử dụng để sản xuất năng lượng để hoạt động, phát triển và duy trì hoạt động của các cơ quan trong cơ thể. Thực phẩm cũng chứa các chất phi dinh dưỡng có thể có hại (chẳng hạn như cholesterol, thuốc nhuộm và chất bảo quản) hoặc có lợi (chẳng hạn như chất phytochemical như chất chống oxy hóa và chất hợp tử như axit béo omega-3).

Có bảy loại chất dinh dưỡng cần thiết để cơ thể hoạt động và duy trì sức khỏe tổng thể. Đó là carbohydrate, lipid, protein, nước, vitamin và khoáng chất. Để được hấp thụ các loại chất dinh dưỡng này, chúng ta phải ăn đầy đủ các nhóm thực phẩm. 

Thế còn dinh dưỡng là gì? Dinh dưỡng là việc cơ thể nạp các chất dinh dưỡng vào cơ thể qua thức ăn để duy trì sự sống. Các hoạt động trong dinh dưỡng bao gồm: ăn, uống, hấp thụ chất dinh dưỡng, vận chuyển chất dinh dưỡng tới các cơ quan, sử dụng chất dinh dưỡng và quá trình bài tiết.

Thực phẩm chứa nhiều chất đạm
Thực phẩm chứa nhiều chất đạm

Chất dinh dưỡng quan trọng như thế nào?

Sau khi hiểu dinh dưỡng là gì, có thể bạn sẽ thắc mắc tại sao cơ thể lại cần các chất dinh dưỡng và tại sao cần phải nạp nhiều loại chất dinh dưỡng khác nhau. Vai trò của các chất dinh dưỡng thiết yếu dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp những câu hỏi này.

Chất đạm

Bạn sẽ ngạc nhiên khi biết chất đạm hay protein chiếm tới 16% trọng lượng cơ thể của một người bình thường. Mọi tế bào trong cơ thể, kể cả xương, da đến tóc đều có chứa protein. 

Protein có vai trò giúp cơ thể tăng trưởng, phát triển và duy trì sức khỏe. Protein có trong tất cả các hormone, kháng thể cũng như các chất quan trọng khác trong cơ thể. Ngoài ra, protein được tạo thành từ các axit amin khác nhau. Mặc dù cơ thể có thể tự tổng hợp axit amin nhưng có rất nhiều axit amin thiết yếu chỉ có thể đến từ thực phẩm. Trong khi đó, cơ thể cần nhiều loại axit amin để hoạt động tốt. Vậy nên, protein cực kỳ quan trọng với cơ thể

Ngoài thịt, cá và trứng, cơ thể cũng có thể lấy protein từ các nguồn thực vật khác như đậu, các loại hạt và một số loại ngũ cốc và rau. Lượng protein cơ thể cần hàng ngày sẽ phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau bao gồm mức độ hoạt động hàng ngày, độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Carbohydrate

Carbohydrate là một cần thiết cho một cơ thể khỏe mạnh. Carb cung cấp năng lượng cho cơ thể, đặc biệt là hệ thống thần kinh trung ương và não, đồng thời bảo vệ cơ thể và chống lại bệnh tật. Theo Hướng dẫn Chế độ ăn uống cho người Mỹ, carbohydrate nên chiếm từ 45 đến 65% tổng lượng calo hàng ngày cơ thể nạp vào.

Carb có trong nhiều loại thực phẩm như khoai, ngũ cốc, các loại đậu, hạt… Tuy nhiên, có những thực phẩm cung cấp carbs tốt cho sức khỏe hơn những loại khác. Bởi vậy việc chọn loại thực phẩm cung cấp carb cũng rất quan trọng. Tốt nhất là bạn nên chọn ngũ cốc nguyên hạt, đậu thay vì ngũ cốc tinh chế và các sản phẩm có thêm đường.

Thực phẩm chứa nhiều chất Carbohydrate
Thực phẩm chứa nhiều chất Carbohydrate

Chất béo

Nhiều người cho rằng chất béo không tốt cho cơ thể nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất béo lành mạnh là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống. Đúng là chất béo có nhiều calo, nhưng những calo đó là nguồn năng lượng quan trọng cho cơ thể bạn. Theo Trường Y Harvard, chất béo hỗ trợ nhiều chức năng của cơ thể bạn như giúp cơ thể hấp thụ vitamin và khoáng chất, đông máu, xây dựng tế bào và vận động cơ bắp. Nạp chất béo lành mạnh có thể giúp cơ thể cân bằng lượng đường trong máu, giảm nguy cơ mắc bệnh tim và tiểu đường loại 2, đồng thời cải thiện chức năng của não. Chất béo tốt cũng là chất chống viêm mạnh và có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp, ung thư và bệnh Alzheimer.

Các chất béo không bão hòa nổi tiếng nhất là axit béo omega-3 và omega-6. Chất béo không bão hòa rất quan trọng đối với cơ thể vì chúng cung cấp các axit béo thiết yếu mà cơ thể không thể tạo ra. Bạn có thể tìm thấy những chất béo lành mạnh này trong các loại hạt, quả hạch, cá và dầu thực vật (như ô liu, hạt cải và hạt lanh). Dầu dừa cung cấp chất béo có nguồn gốc thực vật dưới dạng triglyceride chuỗi trung bình, mang lại lợi ích cho sức khỏe như giúp chuyển hóa các chất thành năng lượng và kiểm soát sự thèm ăn. Chúng ta nên tránh chất béo chuyển hóa và hạn chế ăn chất béo bão hòa từ động vật như pho mát, thịt đỏ và kem.

Vitamin 

Vitamin giúp ngăn ngừa bệnh tật và duy trì sức khỏe. Chúng ta cần những vi chất dinh dưỡng này để hỗ trợ các chức năng của cơ thể. Vitamin rất cần thiết cho thị lực, làn da và xương khỏe mạnh. Vitamin cũng có khả năng làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi và tuyến tiền liệt, đồng thời chúng là chất chống oxy hóa mạnh mẽ. Các vitamin như vitamin C còn giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và giúp cơ thể tự chữa lành.

Có 13 loại vitamin thiết yếu mà cơ thể cần để hoạt động tốt, chẳng hạn như vitamin A, C, B6 và D… Mỗi loại vitamin đều đóng một vai trò quan trọng trong cơ thể, bởi vậy nếu không được cung cấp đủ các loại vitamin, cơ thể có thể gặp các vấn đề về sức khỏe và dễ mắc bệnh. Do đó, bạn nên ăn một chế độ ăn đa dạng, cân bằng với đầy đủ rau và trái cây.

Khoáng chất

Cũng giống như vitamin, khoáng chất có vai trò hỗ trợ cho nhiều chức năng của cơ thể, bao gồm xây dựng xương và răng chắc khỏe, điều chỉnh sự trao đổi chất và duy trì đủ nước. Một số khoáng chất phổ biến nhất là canxi, sắt và kẽm. Ngoài việc giúp xương chắc khỏe, canxi còn giúp truyền tín hiệu thần kinh, duy trì huyết áp khỏe mạnh, giúp co cơ và thư giãn. Sắt thì hỗ trợ tạo ra các tế bào hồng cầu và hormone, trong khi kẽm giúp tăng cường hệ miễn dịch và chữa lành vết thương.

Tích cực ăn các loại rau củ quả và thực phẩm có nhiều chất xơ
Tích cực ăn các loại rau củ quả và thực phẩm có nhiều chất xơ

Chất xơ

Chất xơ không chỉ hỗ trợ quá trình tiêu hóa mà còn giúp bạn no lâu đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn tốt trong đường tiêu hóa. Các nguồn cung cấp chất xơ tốt nhất là đậu, rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. 

Nước

Khoảng 62-70% trọng lượng cơ thể của chúng ta là nước. Nước quan trọng đối với mọi hệ thống trong cơ thể. Nó cũng là thứ chính cơ thể được tạo ra. Nước có khả năng cải thiện chức năng não. Ngoài ra, nó còn hoạt động như một bộ giảm xóc và một chất bôi trơn trong cơ thể. Nước cũng giúp thải độc tố, mang chất dinh dưỡng đến các tế bào, hydrat hóa cơ thể và ngăn ngừa táo bón.

Cơ thể có thể chịu được vài tuần mà không có thức ăn, nhưng bạn không thể sống quá vài ngày mà không có nước. Dù chỉ mất nước nhẹ, cơ thể đã có thể cảm thấy mệt mỏi và bị giảm khả năng tập trung cũng như hoạt động thể chất. Cách tốt nhất để biết liệu cơ thể có đủ nước hay không là quan sát màu sắc và thể tích nước tiểu. Nếu nước tiểu ít và có màu vàng nhạt hoặc gần như trong, cơ thể đang cần thêm nước.

Cơ thể có thể được cung cấp nước bằng việc uống nước hoặc ăn trái cây và rau quả. Bạn nên chọn các loại thức uống lành mạnh thay vì các loại nước giải khát, nước ngọt. Dinh dưỡng kém có thể dẫn đến tình trạng thiếu năng lượng, các vấn đề về tiêu hóa, tăng cân, cũng như nhiều bệnh mãn tính phổ biến nhất hiện nay như: bệnh tim mạch vành, ung thư… Sau khi biết dinh dưỡng là gì và độ quan trọng của dinh dưỡng, bạn nên quan tâm đến chế độ ăn để đảm bảo cơ thể có đẩy đủ các chất dinh dưỡng thiết yếu. 

Xem thêm:

Cách làm bữa sáng dinh dưỡng cho bé các độ tuổi khác nhau