Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà

Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà dường như bị lãng quên bởi rất nhiều các bậc phụ huynh. Hầu hết các bố mẹ chỉ cho con đến học tại các Trung tâm can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập, hoặc trông chờ 100% vào các chuyên gia dạy trẻ tự kỷ. Ít ai biết rằng: giáo dục gia đình đóng góp 60-70% thành công vào việc khắc phục các triệu chứng tự kỷ của trẻ.

Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà góp phần quan trọng vào hiệu quả can thiệp và giáo dục hòa nhập với trẻ
Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà góp phần quan trọng vào hiệu quả can thiệp và giáo dục hòa nhập với trẻ

Tại sao cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà lại cần thiết đến vậy?

Tự kỷ là một hội chứng tâm lý rất khó có thể điều trị thành công tuy nhiên trong thực tế có khá nhiều trường hợp chữa khỏi bệnh 100% cho trẻ bị tự kỷ bằng nhiều phương pháp và cách thức khác nhau. Trong đó phương pháp quan trọng nhất, và cũng là những bước đầu tiên trong quá trình điều trị chính là dạy trẻ tự kỷ tại nhà.

Điều trị cho trẻ tự kỷ là 1 quá trình dài, đòi hỏi sự nỗ lực và can thiệp của rất nhiều bên, trong đó gia đình là yếu tố chủ yếu. Việc giáo dục trẻ tự kỷ cần diễn ra thường xuyên, liên tục, và có những tác động nhất định lên cả nhận thức lẫn hành vi của trẻ.

Trẻ đến học tập tại các Trung tâm can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập là hoàn toàn đúng đắn, nhưng chưa thực sự đầy đủ. Bởi lẽ việc học tập này chỉ diễn ra vài giờ đồng hồ/ngày, thời gian còn lại trẻ tiếp tục sinh hoạt tại gia đình. Các bậc phụ huynh nên tranh thủ thời gian này để hướng dẫn, tiết chế cũng như điều chỉnh các rối loạn của trẻ. Hội chứng rối loạn của trẻ tự kỷ có thể diễn ra ở mặt nhận thức, hành vi hoặc ngôn ngữ.

Hội chứng tự kỷ không bao hết, mà nó chỉ ở mức độ nhẹ đi (hoặc nặng lên) do tác dụng của những biện pháp can thiệp sớm và giáo dục hòa nhập đối với trẻ tự kỷ. Trẻ tự kỷ gần như không có thuốc điều trị đặc biệt, các liệu pháp chữa trị chủ yếu liên quan đến tâm lý.

Thực chất quá trình này là việc người có chuyên môn (giáo viên, chuyên gia dạy trẻ tự kỷ, cha mẹ có con bị tự kỷ,…) thực hiện các tác động trực tiếp lên trẻ, sao cho điều chỉnh nhận thức và hành vi của trẻ tự kỷ theo hướng tích cực hơn.

Dưới đây là cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà hiệu quả nhất. Các chuyên gia khuyên cha mẹ có con bị tự kỷ nên áp dụng liệu pháp này mỗi ngày.

Bố mẹ nên dành thời gian vui chơi và giáo dục trẻ tự kỷ
Bố mẹ nên dành thời gian vui chơi và giáo dục trẻ tự kỷ

Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà hiệu quả nhất hiện nay

Tạo ra môi trường an toàn, thân thiện với trẻ tự kỷ

Đầu tiên, các bậc phụ huynh (cha mẹ, ông bà) cần tạo ra một môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ. Thiết lập thời gian biểu cố định là việc làm hết sức cần thiết, quy định rõ khung giờ ăn, giờ học, giờ ngủ và khoảng thời gian vui chơi. Cố gắng hướng dẫn trẻ làm đúng việc vào đúng khung giờ. Từ đó hình thành dần dần thói quen và ý thức cho trẻ.

Cha mẹ thường xuyên có những lời khen, quà tặng để động viên trẻ khi chúng vừa hoàn thành một việc nào đó. Sự tuyên dương, khen thưởng đó sẽ tạo nên động lực cho trẻ tiếp tục làm những cử chỉ, hành động, lời nói đúng đắn.

Trong nhà nên có một không gian riêng tư, yên tĩnh để trẻ có thể thoải mái nghỉ ngơi, thư giãn, tạo cho chúng cảm giác an toàn. Không nên quá nhồi nhét những kiến thức, kĩ năng mới cho bé tự kỷ như những đứa trẻ bình thường mà cần bình tĩnh hướng dẫn trẻ, cho trẻ thời gian dần thích nghi với bối cảnh.

Dạy trẻ thông qua các trò chơi nhẹ nhàng, tập cho bé các ứng xử thông thường như chào hỏi, lễ phép. Đồng thời đưa ra những hình phạt nếu như trẻ làm sai hoặc có những hành động không thích hợp.

Các bậc phụ huynh nên tạo ra môi trường an toàn và thân thiện với trẻ tự kỷ
Các bậc phụ huynh nên tạo ra môi trường an toàn và thân thiện với trẻ tự kỷ

Hạn chế để trẻ tự kỷ cô lập hoặc sinh hoạt 1 mình

Không nên thay đổi quá nhiều môi trường, hoàn cảnh làm trẻ khó thích ứng, nhất quán trong cách dạy trẻ là điều các phụ huynh cần hết sức lưu ý. Bên cạnh đó cha mẹ cần dành nhiều thời gian chăm sóc, vui chơi cùng với trẻ.

Hạn chế tối đa việc để trẻ một mình hoặc xem tivi, chơi điện thoại, máy tính trong thời gian dài. Việc đó sẽ khiến trẻ tự cô lập, tách biệt mình ra khỏi mọi người xung quanh. Một số hoạt động thú vị mà bố mẹ có thể làm cùng bé như: vẽ tranh, tô màu, ghép hình, cắt dán, hát, múa theo nhịp nhạc, đạp xe, bơi lội,…

Đối với những bé khó khăn trong giao tiếp, không có nhu cầu tương tác bằng ngôn ngữ thì bố mẹ cần sử dụng những kênh phi ngôn ngữ để hiểu và giao tiếp với trẻ. Từ đó tại được sự tin tưởng ở nơi trẻ, hướng trẻ đến sự vui vẻ, lạc quan, tích cực.

Cần hết sức chú ý quan sát để ra những dấu hiệu bất thường của trẻ. Những âm thanh mà trẻ tạo ra, biểu cảm trên khuôn mặt, những hành động trẻ đang làm đều thể hiện mong muốn hay đòi hỏi nào đó.

Không để trẻ cô lập hoặc chơi quá lâu một mình
Không để trẻ cô lập hoặc chơi quá lâu một mình

Không gây những kích động quá mức cho trẻ tự kỷ

Tuyệt đối tránh những trường hợp làm trẻ quá kích động, tức giận vì có thể trẻ sẽ có những hành vi hung hãn, tự gây ra những vết thương cho bản thân như: đập đầu vào tường, cào tay lên mặt, giật tóc,… Trẻ mắc chứng tự kỷ thường rất nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh, mùi hương, vị giác, xúc giác,.. vì vậy bố mẹ càng cần thận trọng hơn khi chọn món ăn, trò chơi, bài hát cho con mình.

Bố mẹ, ông bà, anh chị em, những người thân trong gia đình chính là những tấm gương mà trẻ em học hỏi và noi theo. Ở giai đoạn này, trẻ chưa  phân biệt được đúng sai, phải trái nên chúng sẽ bắt chước những sự vật, sự việc diễn ra xung quanh. Bởi thế nên người lớn trong nhà luôn phải thực hiện những hành vi đúng đắn, chuẩn mức nhất trước mặt trẻ.

Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà cần có sự kiên trì và đúng phương pháp
Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà cần có sự kiên trì và đúng phương pháp

Áp dụng thực đơn ăn uống có lợi cho trẻ tự kỷ

Bên cạnh các phương pháp giáo dục, dạy dỗ thì chế độ dinh dưỡng trong bữa ăn cũng góp phần không nhỏ vào sự thành trong trong việc điều trị cho trẻ tự kỷ. Các chuyên gia y tế khuyến cáo nên giảm lượng đường, mì chính trong mỗi món ăn của trẻ tự kỷ.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Hạn chế cho trẻ ăn uống thực phẩm có chất kích thích như: nước có ga, nước tăng lực, thức ăn nhanh, chiên rán, nhiều dầu mỡ. Tăng cường bổ sung các loại vitamin nhóm A, C, E, B1,… thông qua loại rau củ quả tự nhiên như: táo, bơ, chuối, cà rốt, bí đỏ,… Thường xuyên ăn những thực phẩm giàu omega 3 – có nhiều trong các loại cá hồi, cá thu, cá ngừ,… Trẻ tự kỷ nên tăng sử dụng các thực phẩm: sữa, sữa chua, bơ, phomai, đậu nành, đậu tương, đỗ xanh,… trong thực đơn mỗi ngày.

Để việc điều trị hội chứng tự kỷ cử thu được kết quả cao nhất, cần kết hợp nhiều phương pháp giáo dục, trị liệu khác nhau. Nhưng trước tiên các bậc phụ huynh cần dạy trẻ tự kỷ tại nhà một cách đều đặn (hằng ngày), kết hợp với vui chơi, tập thể dục thể thao, ăn uống, ngủ nghỉ đúng cách.

Trẻ tự kỷ cần được tương tác với những người xung quanh
Trẻ tự kỷ cần được tương tác với những người xung quanh

Cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà là nội dung không thể thiếu trong lộ trình can thiệp sớm và giáo dục trẻ tự kỷ hòa nhập với cộng đồng. Cha mẹ nên đồng hành với trẻ trong mọi bước tiến, giúp trẻ ý thức được hành vi bình thường và bước đầu hòa nhập với bạn bè cùng trang lứa. Giáo dục can thiệp đến từ các chuyên gia chỉ đóng góp phần nào vào hiệu quả điều trị cho trẻ tự kỷ. Quyết định chính yếu vẫn thuộc về cách dạy trẻ tự kỷ tại nhà của các bậc phụ huynh.

Khóa học “Can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập đối với trẻ khuyết tật trí tuệ và trẻ tự kỷ” được tổ chức tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương, nhằm hướng dẫn các bậc phụ huynh cách chăm sóc và giáo dục tốt nhất với trẻ tự kỷ. Khóa học sẽ giúp bạn giải đáp câu hỏi bấy lâu nay “Làm thế nào để trẻ hết tự kỷ”.

Thông tin khóa học, bạn vui lòng truy cập đường dẫn sau:

Khóa học “Can thiệp sớm, giáo dục hòa nhập với trẻ khuyết tật và trẻ tự kỷ”

>> Xem thêm:

Trẻ tự kỷ là gì? Nguyên nhân và dấu hiệu của trẻ tự kỷ

Dấu hiệu trẻ tự kỷ nhẹ cha mẹ không nên bỏ qua